Θέλω να σας παρουσιάσω σήμερα έναν πολύ αγαπημένο μου φωτογράφο, που ανακάλυψα μόλις πριν από λίγους μήνες: τον Saul Leiter, ένα πρωτοπόρο της έγχρωμης φωτογραφίας, που έμεινε για πάρα πολλά χρόνια μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Όμως, πολύ πριν τον Stephen Shore ή τον William Eggleston, ο Saul Leiter ήταν αναμφισβήτητα ένας από τους μεγαλύτερους «μάστορες» της έγχρωμης φωτογραφίας.
Untitled, New York, 1960Γεννημένος το 1923 στο Pittsburgh των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Leiter παρατάει τις θρησκευτικές σπουδές του σε ηλικία 23 ετών και μετακομίζει στη Νέα Υόρκη, για να αφοσιωθεί στο μεγάλο του πάθος που είναι η ζωγραφική.
Εκεί ο Leiter θα εξοικειθεί σταδιακά με την φωτογραφία, κυρίως μέσω φιλιών με τον Eugene Smith, τον R. Pousette-Dart, κ.α. αλλά και επισκεπτόμενος εκθέσεις, κυρίως του Kertesz και του Henri-Cartier Bresson (MoMA 1947).
Αν και ξεκίνησε με την ασπρόμαυρη φωτογραφία το 1947, ο Leiter πολύ γρήγορα πειραματίζεται και με το έγχρωμο φιλμ -από το 1948- σε πείσμα της εποχής που θεωρούσε το χρώμα «χυδαίο» -όπως έλεγε ο Walker Evans, αλλά και λόγω του εξωφρενικού κόστους εκτύπωσης τότε.
: : :
: : :
Sunday Morning, 1947 New York, 1950 Untitled, ca. 1951Το ταλέντο του Leiter θα αναγνωριστεί πολύ γρήγορα, και στις αρχές της δεκαετία του 1950 ο ‘γκουρού’ των Τεχνών της εποχής Edward Steichen θα συμπεριλάβει έργα του σε δύο μεγάλες εκθέσεις φωτογραφίας.
Μετά από αυτό το πολλά υποσχόμενο ξεκίνημα όμως, ο Leiter θα «κρύψει» τις προσωπικές του φωτογραφίες από το ευρύ κοινό για να αφοσιωθεί για σχεδόν 30 χρόνια, μέχρι την δεκαετία του 1980, στην φωτογραφία μόδας, όπου διαπρέπει στα μεγαλύτερα περιοδικά όπως το Esquire, το Harper’s Bazaar, το Vogue, Elle, κ.α…
Θα πρέπει να φτάσει η δεκαετία του 90 και η «σύνταξη» του Leiter από την φωτογραφία μόδας για να ανοίξει τα συρτάρια του και να ξεκινήσει να εκτυπώνει επιλεγμένες έγχρωμες φωτογραφίες του. Λίγα χρόνια αργότερα, η αναγνώριση έρχεται με μεγάλες εκθέσεις ανά τον κόσμο και ένα εκπληκτικό βιβλίο (Saul Leiter - Early Color, Steidl 2006).
Σήμερα ο Saul Leiter είναι 85 χρονών και συμμετέχει ενεργά στις εκθέσεις και τα βιβλία με έργα του.
: : :
: : :
T, 1950 Taxi, New York, 1957 Pizza, 1952Σε αντίθεση με τους άλλους πρωτεργάτες της φωτογραφίας δρόμου της Νέας Υόρκης του τέλους των ‘40s, όπως ο William Klein ή ο Robert Frank, η σχέση του Leiter με το θέμα του –την κατεξοχήν Μεγαλόπολη- δεν είναι αυτό μίας αντιπαράθεσης με το αστικό άγχος, αλλά περισσότερο μίας ποιητικής ερμηνείας και μεταμόρφωσης του.
: : :
: : :
Taxi, 1956 Walk with Soames, 1958 Haircut, 1956 Τα κάδρα του Leiter αποτελούν ένα εναλλακτικό όραμα, με στιγμές ήρεμης ανθρωπιάς στην μέση ενός πολύβουου Μανχάταν, και η κάθε φωτογραφία του έχει μία «ποιμενική» ατμόσφαιρα. Το πέρασμα του Leiter από την ζωγραφική τον εξυπηρέτησε καλά στην φωτογραφική του προσέγγιση, με έμφαση στις ενιαίες επιφάνειες, την βαθιά και ταυτόχρονα μελετημένη παλέτα, και μία τάση αφαιρετικής αντιμετώπισης των θεμάτων του.
: : :
: : :
Harlem, 1960 Canopy, 1958 Postmen, 1952 Οι φωτογραφίες του Leiter απεικονίζουν μία πολύπλοκη αλληλεπίδραση ανθρώπων, καιρικών συνθηκών και στοιχείων του αστικού τοπίου, και τελικά το θέμα του είναι μία αστική οπτική εμπειρία – δεν μας δείχνει ανθρώπους στους δρόμους, αλλά τι αντικρίζουν.
: : :
: : :
Through Boards, 1957 Bus, 1954 Tanager Stairs, 1954 Περισσότερες φωτογραφίες του Leiter μπορείτε να δείτε στο
ομώνυμο άλμπουμ
